Telemarketer dzwoni bez zapowiedzi? Oto jak zareagować
Telemarketer dzwoni bez zgody? Sprawdź, czy kontakt jest legalny
Niechciany telemarketing to telefon w sprawie marketingu bezpośredniego, którego odbiorca nie chce lub na który nie udzielił wymaganej zgody. W Polsce przedsiębiorca powinien uzyskać uprzednią zgodę abonenta lub użytkownika końcowego, zanim wykorzysta telefon do takiego marketingu. Nie musi to oznaczać, że każda rozmowa sprzedażowa jest oszustwem, ale niechciany kontakt można zakwestionować.
Od 10 listopada 2024 r. zasady zgody na marketing telefoniczny określa art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej. Zgoda powinna być świadoma, konkretna i możliwa do wycofania w prosty, bezpłatny sposób. Nie można jej domniemywać ani wywodzić z oświadczenia złożonego w innym celu. Przykładowo, samo podanie numeru telefonu przy zakupie lub rejestracji nie musi oznaczać zgody na późniejsze telefony reklamowe.
Również publiczne udostępnienie numeru w CEIDG, KRS czy na stronie internetowej samo w sobie nie oznacza zgody na marketing. Jeśli odbierasz połączenie od nieznanej firmy, poproś rozmówcę o jej nazwę, cel telefonu oraz informację, skąd ma Twój numer. Nie musisz jednak prowadzić rozmowy ani wyjaśniać, dlaczego nie chcesz słuchać oferty.
Co powiedzieć, żeby telemarketer przestał dzwonić?
Najprościej odmówić krótko i jednoznacznie. Możesz powiedzieć: „Nie wyrażam zgody na marketing telefoniczny”. Jeśli wcześniej zgoda została udzielona, użyj sformułowania: „Wycofuję zgodę i sprzeciwiam się przetwarzaniu moich danych w celach marketingu bezpośredniego”. Nie musisz podawać powodu ani wdawać się w negocjacje.
Zapytaj, jaka firma dzwoni i skąd pozyskała Twój numer. Zapisz nazwę przedsiębiorcy, numer telefonu, datę i godzinę połączenia oraz cel rozmowy. Jeżeli rozmówca odmawia podania tych informacji, naciska na szybką decyzję lub nie respektuje odmowy, zakończ połączenie. Dobrze jest też przekazać sprzeciw na piśmie, na przykład e-mailem lub przez formularz kontaktowy. Zostaje wtedy ślad, który może być przydatny, jeśli firma ponownie zadzwoni.
Sprzeciw wobec przetwarzania danych do marketingu bezpośredniego powinien wykluczyć dalsze wykorzystywanie ich w tym celu, o ile nie istnieje nadrzędna podstawa prawna. W określonych sytuacjach można także zażądać usunięcia danych. Warto rozróżnić te żądania: sprzeciw dotyczy konkretnego celu przetwarzania, a usunięcie danych może zależeć od okoliczności i innych obowiązków firmy.
Jak złożyć sprzeciw i zgłosić uporczywe telefony?
Jeśli telefony nie ustają, napisz do firmy, że sprzeciwiasz się wykorzystywaniu Twoich danych do marketingu bezpośredniego i żądasz zaprzestania kontaktu w tym celu. Gdy jest to zasadne, możesz dodatkowo poprosić o usunięcie danych. Zachowaj kopię wiadomości, potwierdzenie wysłania oraz odpowiedź przedsiębiorcy. Zgoda na marketing może zostać wycofana w dowolnym czasie i bez opłat.
Jeżeli administrator nie odpowiada na wniosek dotyczący danych albo odmawia jego realizacji, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W sprawach naruszenia przepisów dotyczących telemarketingu właściwy może być również Urząd Komunikacji Elektronicznej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnia natomiast zasady legalnego marketingu telefonicznego oraz ochrony konsumentów.
W zgłoszeniu opisz sprawę rzeczowo: kiedy dzwoniono, z jakiego numeru, jaka firma się przedstawiła i jaki był cel rozmowy. Dodaj, czy udzieliłeś zgody, kiedy ją wycofałeś oraz czy telefony trwały po zgłoszeniu sprzeciwu. Dołącz dostępne dowody, takie jak historia połączeń, SMS-y, wiadomości głosowe, korespondencja z firmą i kopia wcześniejszego żądania. Im dokładniejszy opis, tym łatwiej ocenić, czego dotyczy skarga.
Czy blokada numeru wystarczy, by pozbyć się telemarketera?
Zablokowanie numeru w telefonie może ograniczyć powtarzające się połączenia, a operator może oferować dodatkowe narzędzia filtrowania. Nie zastępuje to jednak sprzeciwu wobec firmy. Telemarketer może używać kilku numerów, a identyfikator połączenia może zostać sfałszowany. Dlatego przy uporczywym kontakcie warto zgłosić sprzeciw bezpośrednio przedsiębiorcy, zamiast polegać wyłącznie na blokadzie.
Aplikacje filtrujące połączenia mogą być pomocne, ale sprawdź, jakich uprawnień wymagają. Nie udostępniaj bez potrzeby książki kontaktów ani innych danych, które nie są konieczne do działania aplikacji. Pamiętaj też, że oznaczenie numeru jako podejrzanego nie zawsze przesądza, kto naprawdę dzwonił. Zachowaj ostrożność, szczególnie gdy rozmówca prosi o wrażliwe informacje.
Warto odróżnić niechcianą, lecz legalnie wykonaną rozmowę od oszustwa telefonicznego. Osoba podszywająca się pod bank, urząd lub znaną firmę może próbować wyłudzić dane albo pieniądze. Nie podawaj przez telefon haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych karty. Jeśli masz wątpliwości, zakończ rozmowę i samodzielnie zadzwoń na oficjalny numer instytucji, znaleziony na jej stronie lub w dokumentach. Nie klikaj w linki ani nie oddzwaniaj na podejrzane numery podane w SMS-ie lub wiadomości głosowej.
Co zrobić, gdy rozmowa dotyczy zawarcia umowy?
Nie podejmuj decyzji pod presją czasu, nawet jeśli oferta brzmi atrakcyjnie lub rozmówca twierdzi, że trzeba potwierdzić ją natychmiast. Poproś o przesłanie warunków na papierze albo innym trwałym nośniku i spokojnie je sprawdź. W przypadku umowy proponowanej konsumentowi przez telefon przedsiębiorca powinien przekazać ofertę w takiej formie, a konsument potwierdza wolę zawarcia umowy na papierze lub innym trwałym nośniku. Sama rozmowa telefoniczna nie wystarcza do skutecznego zawarcia takiej umowy.
Po rozmowie zapisz numer, nazwę firmy i datę, a następnie wyślij sprzeciw, jeśli nie chcesz kolejnych kontaktów. Gdy firma nadal dzwoni, zachowaj korespondencję i historię połączeń, a potem rozważ skargę do właściwego organu. Takie uporządkowane działanie pomaga odróżnić zwykłą odmowę oferty od formalnego żądania zaprzestania marketingu i daje konkretny materiał do dalszego zgłoszenia.
Wykorzystane materiały
- https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl/pytania-i-odpowiedzi/telemarketing/
- https://archiwum.uke.gov.pl/aktualnosci/biezace-informacje/komunikaty/10-zasad-ochrony-danych-osobowych-w-usugach-telekomunikacyjnych,4289.html
- https://cert.pl/uploads/docs/Podsumowanie_CSIRT_NASK_2025_12.pdf
- https://telemarketer.pl/blog/telemarketing-rodo-zgody
- https://uodo.gov.pl/pl/p/dla-obywatela